Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

26 lutego 2018

NR 79 (Luty 2017)

Język mniejszości narodowej, etnicznej lub język regionalny w przedszkolu

0 22

Prawa mniejszości do własnego szkolnictwa oraz krzewienia kultury i języka wynikają z wiążących Rzeczpospolitą Polską aktów prawa międzynarodowego. Dotyczy to szczególnie art. 12–14 Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych, która mniejszościom narodowym gwarantuje prawo do zakładania i prowadzenia szkół i placówek kulturalno-oświatowych mniejszości narodowych oraz nauczania i kultywowania ich języków. Tę samą zasadę statuuje również art. 35 ust. 1 Konstytucji RP, w której przewiduje się, że mniejszości narodowe i etniczne mają prawo do tworzenia własnych instytucji edukacyjnych, kulturalnych i instytucji służących ochronie tożsamości religijnej oraz do uczestnictwa w rozstrzyganiu spraw dotyczących ich tożsamości kulturowej.

 

Osoby należące do mniejszości mają w szczególności prawo do:

  1. swobodnego posługiwania się językiem mniejszości w życiu prywatnym i publicznym,
  2. rozpowszechniania i wymiany informacji w języku mniejszości,
  3. zamieszczania w języku mniejszości informacji o charakterze prywatnym,
  4. nauki języka mniejszości lub w języku mniejszości.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 573 z późn. zm.) mniejszością narodową, w rozumieniu ustawy, jest grupa obywateli polskich, która spełnia łącznie następujące warunki:

  1. jest mniej liczebna od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej;
  2. w sposób istotny odróżnia się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją;
  3. dąży do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji;
  4. ma świadomość własnej historycznej wspólnoty narodowej i jest ukierunkowana na jej wyrażanie i ochronę;
  5. jej przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat;
  6. utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie.

Mniejszością etniczną jest grupa obywateli polskich, która spełnia łącznie następujące warunki:

  1. jest mniej liczebna od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej;
  2. w sposób istotny odróżnia się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją;
  3. dąży do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji;
  4. ma świadomość własnej historycznej wspólnoty etnicznej i jest ukierunkowana na jej wyrażanie i ochronę;
  5. jej przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat;
  6. nie utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie.

Ilekroć w ustawie jest mowa o języku mniejszości – rozumie się przez to własny język mniejszości narodowej lub etnicznej.
Z kolei zgodnie z art. 19 ustawy za język regionalny, w rozumieniu ustawy, uważa się język, który:

  1. jest tradycyjnie używany na terytorium danego państwa przez jego obywateli, którzy stanowią grupę liczebnie mniejszą od reszty ludności tego państwa;
  2. różni się od oficjalnego języka tego państwa; nie obejmuje to ani dialektów oficjalnego języka państwa, ani języków migrantów.

Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym zasadniczo nie reguluje kwestii nauki języka oraz kultury mniejszości, stanowiąc jedynie, że realizacja prawa osób należących do mniejszości do nauki języka mniejszości lub w języku mniejszości, a także prawa tych osób do nauki historii i kultury mniejszości odbywa się na zasadach i w trybie określonych w ustawie o systemie oświaty. Tym samym nakłada ona na organy władzy publicznej ogólnie sformułowany obowiązek podejmowania odpowiednich środków w celu wspierania działalności zmierzającej do ochrony, zachowania i rozwoju tożsamości kulturowej mniejszości. Mogą to być w szczególności dotacje celowe lub podmiotowe na edukację dzieci i młodzieży realizowaną w różnych formach.

Realizacja prawa osób należących do mniejszości do nauki języka mniejszości lub w języku mniejszości, a także prawa tych osób do nauki historii i kultury mniejszości odbywa się na zasadach i w trybie określonych w ustawie z...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy