Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy

26 lutego 2018

NR 79 (Luty 2017)

Metody pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym – cz. 1

0 31

Wiek przedszkolny jest bardzo ważnym okresem w życiu każdego dziecka. Jest to czas konstruowania własnego „Ja”, tworzenia kontaktów z innymi ludźmi, budzenia się uczuć do innych ludzi. Dziecko w wieku przedszkolnym wymaga szczególnej troski, należy więc dbać o jego rozwój i budować fundament do późniejszej nauki szkolnej. Dzieci w tym wieku stosunkowo łatwo poddają się działaniom wspomagającym ich rozwój. Każde dziecko rodzi się wszechstronnie uzdolnione, z pełną możliwością rozwoju we wszystkich kierunkach, potencjalną inteligencją, zadatkami na rozwijanie twórczości oraz talentem społecznym. Trzeba zatem stworzyć mu możliwość maksymalnego rozwoju. To my – dorośli, rodzice i nauczyciele, powinniśmy odgrywać znaczącą rolę w zapewnieniu im pełnej samorealizacji. Pomagając dziecku w drodze do wspaniałej przyszłości, wzbogacamy nie tylko świat dziecka, ale także swój własny.

 

Współczesna edukacja przedszkolna kładzie nacisk na nowy styl pracy z dzieckiem. Nauczyciel traktuje dziecko jak partnera, pomaga mu w indywidualnym rozwoju, wskazuje, w jakim kierunku rozwój ten może i powinien zmierzać. W tym celu działania edukacyjne nauczyciela powinny być skierowane na stosowanie różnorodnych metod w pracy dydaktyczno-wychowawczej. Kierowane są one ku dziecku, jego wychowaniu oraz prawidłowemu i wszechstronnemu rozwojowi.

Dobór metod zależy od indywidualnych możliwości dzieci oraz od tego, jakie umiejętności zaplanowaliśmy kształcić w danej chwili. Zatem najlepszymi metodami są te, które aktywizują i motywują dziecko oraz umożliwiają praktyczne zastosowanie zdobytej wiedzy

Stosowane w przedszkolu metody prowadzenia zajęć odnoszą się do sposobów pracy nauczyciela z dziećmi i służą realizacji wyznaczonych celów zajęć. Można wyodrębnić trzy grupy metod:

  1. Oglądowe – obserwacja, pokaz (przejawia się podczas spacerów, wycieczek czy oglądania różnego rodzaju ilustracji): metoda przykładu – metoda ta oparta jest na osobach dorosłych, czyli wzorcach, opiekunowie dzieci powinni swoją postawą, zachowaniem, a także ubiorem dawać im przykład; metoda pokazu i obserwacji – nauczyciel w trakcie tej metody ma za zadanie skupić uwagę dziecka na obserwowanej czynności, rzeczy lub istocie, np. obserwacja psa czy pokaz sznurowania obuwia; metoda uprzystępniania sztuki – metoda opierająca się na odbiorze dzieł sztuki, takich jak: obrazy, muzyka, literatura czy sztuka teatralna, nauczyciel korzystający z tej metody powinien możliwie jak najpełniej przybliżyć przedszkolakom wyżej wymienione dzieła, pomóc im je zrozumieć i w odpowiedni sposób przeżyć.
  2. Słowne – wykorzystywane w czasie słuchania różnego rodzaju utworów literackich: wierszy, opowiadań, bajek. Kwiatkowska wylicza tu następujące: metoda żywego słowa – metoda przygotowująca dzieci do pisania, czytania, a także liczenia, oparta na pracy słowem, pobudza ona wyobraźnię i procesy poznawcze, uczy dzieci wrażliwości na piękno, pobudzając w nich pozytywne uczucia płynące z obcowania z literaturą piękną, dzieci dzięki tej metodzie poznają wartość słowa pisanego; instrukcje i objaśnienia – głównie dotyczą instruowania podczas przygotowania do wykonania zadania powierzonego dzieciom, towarzyszą poznawaniu nawyków higienicznych, rozwojowi fizycznemu i nabywaniu nowych umiejętności; sposoby społecznego porozumienia – metoda może przejawiać się w postaci dezaprobaty lub aprobaty, a także upominań, przekonywań, zakazów oraz nakazów; opowiadania, rozmowy, zagadki – metody bardzo lubiane przez dzieci, pomagają im rozwijać spostrzegawczość, logiczne myślenie, a także odwoływać się do posiadanej już wiedzy, rozwijają procesy poznawcze, zasób informacji i wiedzy oraz pomagają dzieciom wzbogacać się intelektualnie.
  3. Praktycznego działania/metody czynne – według Kwiatkowskiej to metody oparte na działalności  dziecka, m.in.:
  • metoda ćwiczeń – dzieci są pobudzane do naśladownictwa i utrwalania pewnych czynności, ćwiczenia te wzbogacają ich ruchową sprawność, ale nie tylko, metoda ćwiczeń wzbogaca wiedzę i umiejętności praktyczne, głównym celem tej metody jest kształtowanie pożądanych postaw u dzieci;
  • metoda zadań stawianych dziecku – metoda oparta na samodzielnej działalności dziecka, indywidualnym rozwiązywaniu problemów i wysnuwaniu wniosków, pedagog stawia przed wychowankiem zadanie, które rozwiązuje on samodzielnie, mogą to być tworzenie prac plastycznych, obserwacja przyrody oraz różnego rodzaju rebusy, 
  • łamigłówki;
  • metoda kierowania własną działalnością dziecka – w tej metodzie nauczyciel zobowiązany jest do inspirowania dziecka oraz zachęcania go do samodzielnej działalności, samorozwoju;
  • metoda samodzielnych doświadczeń – głównym celem tej metody jest ułatwienie maluchom nawiązywanie kontaktów ze społeczeństwem, przyrodą, tradycją, kulturą oraz sztuką, nauczyciele stwarzają warunki do spontanicznych zachowań, postępowań oraz zabawy.

W codziennym życiu przedszkolnym przenikają się one wzajemnie i rzadko występują w swojej czystej postaci. Jednak niektóre z nich są dominujące w konkretnych rodzajach zajęć.

Obok metod działań odnoszących się do organizacji pracy nauczyciela można wyodrębnić metody odnoszące się  do działań dziecka związanych z procesem uczenia się. Przedstawiają one możliwości wielostronnego uczenia polegającego na:

  • przyswajaniu (podanego, gotowego materiału),
  • odkrywaniu (nowych wiadomości podczas rozwiązywania problemów oraz samodzielnego poszukiwania),
  • przeżywaniu (różnorodnych treści i wartości),
  • działaniu polegającym na zmienianiu rzeczywistości i samego siebie poprzez sprawdzanie wiadomości w praktyce.

Dobór metod do pracy z dzieckiem wymaga między innymi:

  • dobrego poznania dziecka poprzez obserwacje,
  • zrozumienia jego trudności w poznaniu świata,
  • znajomości potrzeb rozwojowych dziecka.

Warto pamiętać o różnicach indywidualnych w procesie uczenia się u każdego dziecka, które wynikają z preferencji przyswajania wiedzy, ponieważ każde dziecko jest inne. Są bowiem:

  1. Słuchowcy:
    • preferują wszelkie formy podające,
    • lubią słuchać wykładów,
    • bez problemu zapamiętują przekaz słowny,
    • preferują wszelkie dyskusje, rozmowy,
    • dobrze sprawdzają się w dłuższych formach wypowiedzi,
    • często lubią słuchać muzyki, są na nią szczególnie wrażliwi,
    • preferują wszelkiego rodzaju pokazy i demonstracje,
    • zwracają uwagę na tabele, wykresy, ilustracje,
    • często skrupulatnie i bardzo estetyczni...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy