Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor kontra prawo

7 lutego 2018

NR 88 (Styczeń 2018)

Organizacja zastępstw w przedszkolach

0 41

Krótkotrwałe lub nieprzewidziane nieobecności nauczycieli wymuszają na dyrektorach przedszkoli wyznaczenie innej osoby do poprowadzenia zajęć dydaktycznych, opiekuńczych lub wychowawczych z uczniami, którzy nie mogą pozostać bez nadzoru nauczyciela. Natomiast potrzeba zapewnienia dłuższego zastępstwa może wymuszać zatrudnienie dodatkowej osoby na czas określony.

 

UREGULOWANIE PRAWNE ZASTĘPSTW

Odrębne regulacje obowiązują w przedszkolach samorządowych oraz prowadzonych przez inne organy.

Pierwszej grupy nauczycieli dotyczą przepisy art. 35 ust. 2a i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2017 r., poz. 1189) definiujące pojęcie doraźnych zastępstw jako przydzielone powyżej tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, których realizacja następuje w zastępstwie nieobecnego nauczyciela oraz określające zasady nagradzania za dodatkowe godziny dydaktyczne. Ponadto, zgodnie z art. 10 ust. 7 KN, w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z zastępstwa nieobecnego nauczyciela, zarówno na początku, jak i w trakcie roku szkolnego, stosunek pracy nawiązuje się z nauczycielem na podstawie umowy o pracę na czas określony, z czym wiąże się obowiązek przedłożenia przez pracownika zaświadczenia z KRK (art. 10 ust. 8a w zw. z ust. 5 pkt 4 KN). Na co dzień nauczyciel realizuje stałe zastępstwo w ramach pensum, ale oprócz tego może jemu zostać również przydzielone doraźne zastępstwo za inne osoby. Natomiast powołane regulacje nie mają zastosowania do nauczycieli pracujących w przedszkolach prowadzonych przez inne osoby prawne oraz osoby fizyczne, ponieważ nie wymienia ich art. 91b ust. 2 pkt 3 KN. Na zasadzie dobrowolności statut niesamorządowego przedszkola, obowiązujące w nim regulaminy lub umowy o pracę mogą jednak stanowić o obowiązywaniu przepisów KN o doraźnych zastępstwach lub powielać ich treść. Z kolei podstawę zawarcia terminowej umowy o pracę na zastępstwo w przedszkolu niesamorządowym stanowi art. 251 § 1 i 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, Dz. U. z 2016 r., poz. 1666 z późn. zm., z wymogiem przedłożenia przez nauczyciela zaświadczenia o niekaralności (art. 91b ust. 2b KN).

Samo przydzielenie zastępstwa nie musi następować w żadnej szczególnej formie, zwłaszcza przepisy KN i k.p. nie nakazują wydania polecenia służbowego w pisemnej formie.

W każdym przedszkolu dopuszczalne jest wprowadzenie wewnętrznej procedury wyznaczania zastępców nieobecnych nauczycieli, zaś decydujący głos powinien w tym zakresie mieć dyrektor, który w przedszkolu samorządowym jest przełożonym służbowym nauczycieli, w pozostałych publicznych przedszkolach odpowiada za sprawy kadrowe, zaś w niepublicznym przedszkolu ma kompetencje określone w statucie (art. 7 ust. 1 KN, art. 68 ust. 5 i art. 172 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, Dz. U. z 2017 r., poz. 59). W związku z tym możliwe jest także odgórne wskazanie, że nauczyciel konkretnej specjalności zastępuje nieobecną koleżankę lub kolegę tej samej specjalności lub pokrewnej, a w nagłych przypadkach także w sytuacji, gdy nie posiada kwalifikacji nieobecnego nauczyciela.

 

SPOSÓB PRZYDZIELENIA DORAŹNYCH ZASTĘPSTW NA ZAJĘCIACH

Zobowiązanie do poprowadzenia zajęć za nieobecnego nauczyciela jest nakładane w trybie polecenia służbowego, które wydaje osoba upoważniona do działania w imieniu pracodawcy (art. 100 § 1 k.p.), czyli zazwyczaj dyrektor lub wicedyrektor. Niedopuszczalne jest zlecanie nauczycielowi w ramach zastępstwa poprowadzenia merytorycznych zajęć sprzecznie z kwalifikacjami danego pedagoga. Wówczas nauczyciel może poprowadzić zajęcia zgodnie ze swoją specjalnością lub zajęcia opiekuńczo-wychowawcze. Jeśli nauczyciel posiada kwalifikacje w szerszym zakresie niż aktualny przydział przedmiotów, w przedszkolu samorządowym może je poprowadzić bez obowiązku uprzedniego wyrażenia zgody.

Natomiast w innych przedszkolach, gdy nauczyciel ma wykonywać zadania wykraczające poza zakres umowy o pracę (która wymienia konkretne zajęcia, a nie tylko stanowisko nauczyciela w przedszkolu) – z myślą o przydzielaniu zastępstw – można dokonać za zgodą nauczyciela w formie pisemnej zmiany umowy (art. 29 § 4 k.p.) lub zakresu obowiązków bez zgody pedagoga n...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy