Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat miesiąca

13 lutego 2018

NR 85 (Październik 2017)

Stan bezpieczeństwa dzieci w Polsce

0 25

„Dzieci się liczą 2017. Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce” (źródło: http://fdds.pl/wp-content/uploads/2017/07/fdds-dzsl2017-calosc.pdf) to najnowszy raport o stanie bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce wydany przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, pod patronatem Rzecznika Praw Dziecka. Raport opisuje zagrożenia bezpieczeństwa i rozwoju dzieci, stanowiąc bardzo ważny głos w dyskusji poświęconej bezpieczeństwu dzieci, a w szczególności ochronie ich praw.

 

Wyniki raportu potwierdzają, że choć w ostatnich latach podjęto szereg systemowych zmian zwiększających ochronę interesów i dóbr najmłodszych obywateli naszego kraju, to w dalszym ciągu jest wiele do zrobienia.

Badania potwierdzają, że pomimo zmieniającej się struktury rodziny, a zwłaszcza relacji wewnątrzrodzinnych, rodzina nadal jest na czele wartości, które Polacy uważają za najcenniejsze. Niestety badania potwierdzają też, że przemoc wobec dzieci jest nadal dużym problemem, mimo iż w ostatnim dziesięcioleciu ochrona dzieci przed krzywdzeniem znacząco wzrosła. Zachowania dorosłych wobec krzywdzenia dzieci są niespójne, bowiem wyniki badań wskazują na pewne sprzeczności, np. na radykalizowanie się postaw wobec sprawców wykorzystywania seksualnego dzieci oraz ograniczoną gotowość rodziców do edukowania dzieci na temat zagrożeń wykorzystywaniem. Oznacza to, że jako dorośli potępiamy krzywdzenie dzieci, ale nie wszyscy jesteśmy skłonni do wprowadzenia edukacji seksualnej na odpowiednim poziomie. Zapewne ta różnica jest ściśle związana z dużym wpływem wyznania religijnego na światopogląd rodziców w kwestii edukacji dzieci, w szczególności tych, którzy ochronę dzieci widzą głównie w karaniu i eliminowaniu sprawców przestępstw, niż w profilaktyce zagrożeń poprzez edukację dzieci. 

Przedszkola są zobowiązane realizować przy współpracy z rodzicami programy wychowawcze obejmujące również profilaktykę zagrożeń. 

Szkoły i przedszkola, w obliczu takiej sytuacji, są w dużym kłopocie, ponieważ są zobowiązane realizować przy współpracy z rodzicami programy wychowawcze obejmujące również profilaktykę zagrożeń. Jednak nie powinniśmy tego problemu generalizować, gdyż różnice światopoglądowe są spore, w szczególności pomiędzy środowiskami miast i wsi, ale zarówno w jednym, jak i drugim środowisku są zwolennicy poglądów postępowych i radykalnych. Warto jednak podjąć wszelkie starania, aby chronić dzieci, posiłkując się specjalistami, którymi dysponują poradnie psychologiczno-pedagogiczne i inne instytucje, jak np. wspomniana wyżej Fundacja lub Krajowy Komitet Wychowania Resocjalizacyjnego mający swoje ośrodki metodyczne w wielu miastach. Choć dyskusja w tej kwestii jest niezwykle trudna, to warto podejmować próby, wszak chodzi o bezpieczeństwo dzieci.
Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa dzieci podejmuje bardzo ważny społecznie temat, jakim niewątpliwie jest skuteczna ochrona zdrowia dzieci. Nadal w Polsce, pomimo zagwarantowania przez prawo szczególnej ochrony zdrowia dzieci i młodzieży, nie wszystkie zapisy prawa są w pełni realizowane. Niepokojący jest fakt istniejących barier w dostępie do specjalistów i badań specjalistycznych. Wnioski określone w raporcie są poparte konkretnymi danymi liczbowymi, co wzmacnia jego wartość, a także daje nadzieję, że popularyzacja jego wyników, poprzez możliwie najszerszy przekaz, dotrze do decydentów odpowiedzialnych za tworzenie bezpiecznego i przyjaznego środowiska rozwoju dzieci i młodzieży, w tym także do dyrektorów szkół i przedszkoli.

Nierówności edukacyjne na wsi i w mieście w zakresie wychowania przedszkolnego są przyczyną wielu zagrożeń bezpieczeństwa i rozwoju dzieci.
Od września 2017 r. wszystkie dzieci trzyletnie mają prawo do edukacji przedszkolnej. Wprowadzenie tej systemowej zmiany powinno znacznie poprawić upowszechnienie edukacji przedszkolnej i nieco złagodzić różnice między miastem i wsią, które mimo wszystko istnieją. Choć z roku na rok wzrasta poziom upowszechnienia edukacji przedszkolnej w Polsce, to nadal istnieją różnice pomiędzy miastem i wsią. W roku szkolnym 2015/2016 dzieci w wieku 3–5 lat objętych wychowaniem przedszkolnym w miastach było 98,1%, podczas gdy na wsiach tylko 65,1%. Liczby mówią same za siebie, widzimy, że różnica jest spora – to aż 33% dzieci w wieku przedszkolnym na wsiach nie chodzi do placówek przedszkolnych w stosunku do dzieci w mieście. Można więc powiedzieć, że stopniowo zbliżamy się do zastosowania podejścia, jakie prezentuje m.in. Europejski Model Społeczny, który opiera się na założeniu, że we współczesnej Europie możliwe jest osiągnięcie równych szans dla wszystkich,  m.in. dzięki wysokiemu poziomowi edukacji oraz rozwojowi dialogu społecznego. Miejmy nadzieję, że objęcie trzylatków edukacją przedszkolną przełoży się na wzrost wskaźnika również na wsiach. Warto wspomnieć, że na wsiach dominuje tradycyjny system wychowania oparty nierzadko na przekonaniu, że kara fizyczna sprzyja kształtowaniu charakteru, a w środowisku dość hermetycznym przemoc jest tematem tabu i trudniej ją zauważyć. Rodziny częściej niż w miastach są wielopokoleniowe, a rodzice raczej są przekonani o większej wartości samodzielnie sprawowanej opieki niż korzystaniu w tym celu z instytucji. Są też bariery, które nawet, jeżeli rodzice byliby skłonni posłać dziecko do placówki przedszkolnej, stanowią przeszkodę, jak np. transport do placówki znacznie oddalonej od miejsca zamieszkania dziecka.

 

Rola przedszkola

Przedszkole to miejsce rozwijania umiejętności i nabywania ważnych kompetencji, np. samodzielności, wytrwałości, poznawania i ćwiczenia sytuacji społecznych. Należy podkreślić również korzystny wpływ przedszkola na zaspokajanie potrzeb dziecka (np. autonomii i inicjatywy). Pobyt w przedszkolu ma istotne, pozytywne znaczenie dla rozwoju człowieka i jego funkcjonowania w życiu dorosłym, toteż dzieci w mieście i na wsi korzystające z wychowania przedszkolnego dopiero w wieku spełniania obowiązku przedszkolnego są wyraźnie poszkodowane rozwojowo w stosunku do dzieci, które objęte są edukacją już od najmłodszych lat. Psycholodzy i pedagodzy zgodnie twierdzą, że im wcześniej rozpocznie się edukację przedszkolną, tym lepsze osiąga się wyniki w przyszłości. W tym kontekście szczególnie poszkodowane są dzieci ze środowisk wiejskich, które nie mają szansy wczesnego rozpoczęcia edukacji przedszkolnej. Szczególnie ważne jest korzystanie z tej f...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy