Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor we współpracy

27 lutego 2018

NR 75 (Październik 2016)

Uzależnienia od komputera

0 31

Dzieci w każdym wieku, także te najmłodsze, żyją w świecie cyfrowych urządzeń interaktywnych. Dostęp do Internetu mają dziś dwa miliardy ludzi na świecie. Pod koniec obecnej dekady z sieci za pośrednictwem smartfonów, tabletów, laptopów i innych urządzeń, które do tego czasu powstaną dzięki ludzkiej inwencji, będzie korzystać pięć miliardów mieszkańców globu. Surfowanie po Internecie stanie się powszechne i nieograniczone. Na razie możemy tylko sobie wyobrażać, w jaki sposób technologie informacyjno- -komunikacyjne (TIK) zmienią życie nasze i naszych dzieci.

 

Dziś nie powinniśmy się zastanawiać, czy przedstawiać dzieciom przedszkolnym nowe technologie, ale jak to robić bezpiecznie i mądrze. Na nowe technologie nigdy nie jest za wcześnie i nie można już od nich uciec. Czy wykorzystamy je w przedszkolu, czy też nie – TIK i tak są obecne w życiu dzieci.
TIK rozumiane są bardzo szeroko, szczególnie jeśli uwzględnimy ich znaczenie edukacyjne. Zazwyczaj włącza się do ich definicji komputery stacjonarne i przenośne oraz inne urządzenia mobilne (mające lub niemające możliwości połączenia z Internetem). Trzeba jednak zauważyć, iż technologie takie są integralną częścią wielu produktów, z których mogą korzystać dzieci. Mogą to być: instrumenty elektroniczne, dyktafony, nagrywarki, programowane zabawki, zabawki sterowane radiem, ale także wiele innych przedmiotów znajdujących się w otoczeniu dziecka, np. piloty, elektroniczny sprzęt biurowy, projektory. Do tej listy warto jeszcze dodać gry komputerowe, wirtualne światy oraz cyfrowe kamery, aparaty fotograficzne i tablice interaktywne. Jedną z kluczowych umiejętności, niezbędnych do skutecznego korzystania przez dzieci z komputera, jest sprawność manualna. Między drugim a siódmym rokiem życia obserwujemy u dzieci trzy podstawowe układy ruchów:

  • lokomocyjne,
  • manipulacyjne,
  • stabilizacyjne.

Szczególnie te drugie z nich są ważne z perspektywy obsługi komputera, operowania myszką, pracy na klawiaturze. Sprawności te doskonalą się w naturalny sposób w okresie przedszkolnym i wczesnoszkolnym.

Dużo wcześniej niż w okresie przedszkolnym doskonali się percepcja wzrokowa i słuchowa dziecka. Coraz precyzyjniej różnicuje ono i rozpoznaje napływające do niego bodźce. W przedszkolu sprawność ta jest doskonalona i ukierunkowana na wykonywanie nowych, coraz liczniejszych zadań. Dziecko zaczyna w sposób świadomy koncentrować się na określonych bodźcach i reagować na nie.

Nie od dziś toczy się dyskusja dotycząca wprowadzania TIK do przedszkoli. Komputery w przedszkolach bywają stosowane w pracy dydaktycznej i administracyjnej.

Do niedawna TIK był nieodłącznym elementem życia tylko u dorosłych osób. Od jakiegoś czasu jest również obecny w życiu każdego dziecka i niestety często zastępuje kontakty z rodziną, czytanie książek, zabawy z rówieśnikami, a nawet uprawianie sportu. Korzystanie z TIK w zbyt wczesnym wieku powoduje, że staje się on źródłem wielu zagrożeń i problemów, a nie narzędziem służącym do kształcenia oraz rozwoju.

Rodzice i nauczyciele muszą być bardzo wyczuleni na objawy wskazujące na uzależnienie od nowoczesnych technologii. Jednym z pierwszych symptomów może być zachowanie dziecka polegające na unikaniu kontaktu i zabaw z rówieśnikami, podczas gdy woli ono spędzać czas w domu, przed komputerem, tabletem, smartfonem, konsolą do gier.

 

Dlaczego dzieci uzależniają się od nowoczesnych technologii?

Warto mieć świadomość, że dzieci uzależniają się od czynności związanych z komputerem i Internetem z rozmaitych przyczyn, zewnętrznych i wewnętrznych. Najczęściej są to przyczyny związane ze środowiskiem rodzinnym dziecka, takie jak:

  • brak poczucia bezpieczeństwa, akceptacji i miłości ze strony rodziców,
  • brak kontroli ze strony rodziców, brak więzi emocjonalnych,
  • poczucie niższości i inności odczuwane przez dzieci,
  • przyczyny zlokalizowane w środowisku rówieśniczym, przede wszystkim: nieprawidłowe relacje rówieśnicze, niepewność własnej atrakcyjności, brak umiejętności komunikowania się z innymi osobami, niska samoocena dziecka, niedojrzałość emocjonalna, brak umiejętności radzenia sobie ze stresem i cierpieniem, posiadanie negatywnego obrazu samego siebie, brak umiejętności nawiązywania kontaktów interpersonalnych.

 

Rodzice i nauczyciele muszą być  bardzo wyczuleni na objawy wskazujące  na uzależnienie od nowoczesnych technologii. Jednym z pierwszych symptomów może być zachowanie  dziecka polegające na unikaniu kontaktu  i zabaw z rówieśnikami, podczas  gdy woli ono spędzać czas w domu, przed komputerem, tabletem, smartfonem, konsolą do gier.  

 

Propozycje dla rodziców:

  • wybieraj gry czy programy komputerowe razem z dzieckiem;
  • kontroluj czas spędzany przez dziecko przed komputerem;
  • bądź obecny przy dziecku podczas zabaw z komputerem – dziecko nie powinno być pozostawione samo;
  • uświadamiaj dziecko, że nie wszystko, co przeczyta lub zobaczy w Internecie, jest prawdą;
  • zachęcaj je do zadawania pytań, jeśli nie jest czegoś pewne – rozmawiaj z dzieckiem na co dzień, będąc dla niego dobrym kompanem i słuchaczem;
  • uczulaj dziecko na bezpieczeństwo w sieci – tłumacz, że dzieciom nigdy nie wolno podawać adresu, numeru telefonu ani innych informacji osobistych, takich jak: nazwisko, imiona rodziców czy miejsce zabaw;
  • jeśli dzieci wykonują w Internecie czynności wymagające zalogowania się w celu identyfikacji użytkownika (dotyczy dzieci starszych), pomóż im wybrać odpowiednią nazwę i dopilnuj, aby nie zdradzała ona żadnych informacji osobistych o dziecku czy rodzinie;
  • tłumacz dzieciom, że nie należy spotykać się z osobami poznanymi w Internecie; wyjaśnij, że internetowi przyjaciele nie zawsze są tymi, za kogo się podają;
  • dopóki nie upewnisz się, że dziecko potrafi w sposób rozsądny korzystać z Internetu – użyj oprogramowania kontrolującego aktywności dziecka w Internecie;
  • zabierz dziecku przed snem tablet, laptop, komputer, telefon;
  • proponuj dziecku alternatywne sposoby spędzania czasu;
  • dbaj o rozwijanie pasji u dziecka, proponuj mu różne działania, które rozwiną wachlarz jego umiejętności;
  • zaangażuj się w problemy dziecka, nie oceniaj ich, nie krytykuj – pomóż konstruktywnie je rozwiązać;
  • jeśli powodem nadmiernego korzystania z komputera przez dziecko jest sytuacja rodzinna, należy zadbać o poprawę relacji i sytuacji, by nie wpływała negatywnie na dziecko;
  • jeśli podejrzewasz u dziecka uzależnienie od komputera, zgłoś się do psychologa dziecięcego lub rodzinnego.

Jak postępują rodzice, którzy dostrzegają objawy nadmiernego korzystania czy nawet uzależnienia od komputera u swojego dziecka? Zazwyczaj stosują dwie metody:

  1. Odebranie dziecku komputera Metoda ta nacechowana jest bardzo dużym poziomem agr...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy