Dołącz do czytelników
Brak wyników

Awans zawodowy

13 lutego 2018

NR 86 (Listopad 2017)

Wystąpienie przed komisją jako finał procedury awansu zawodowego

0 15

Jesień każdego roku kalendarzowego to tradycyjnie już – w przypadku awansujących nauczycieli – czas podsumowań, pisania sprawozdań i oczywiście przygotowania właściwej dokumentacji pod kątem postępowań kwalifikacyjnych czy egzaminacyjnych oraz intensywnych przygotowań do osobistego wystąpienia przed komisją ds. awansu zawodowego nauczycieli. W jaki sposób podejść racjonalnie do tych przygotowań? Czym jest rozmowa kwalifikacyjna, a czym egzamin kwalifikacyjny na określony stopień awansu zawodowego?

Powoli zbliża się czas podsumowywania dorobku zawodowego tych nauczycieli, którzy jeszcze w bieżącym roku kalendarzowym będą chcieli sfinalizować swoje postępowanie awansowe zarówno kwalifikacyjne (w przypadku ubiegania się o stopień nauczyciela kontraktowego oraz o stopień nauczyciela dyplomowanego), jak i egzaminacyjne (w przypadku ubiegania się o stopień nauczyciela mianowanego), aby uzyskać określony stopień awansu zawodowego będący zarazem swoistym wyznacznikiem określonej pozycji w strukturach zawodowych nauczycieli.

Aktualna podstawa prawna awansu zawodowego nauczycieli:

  • ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U z dnia 31 sierpnia 2016 r., poz. 1379 ze zm.) – Rozdział 3a;
  • rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 1 dnia marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego nauczycieli (Dz. U. z 26 marca 2013 r. Nr 58, poz. 393).

 

Członkami komisji są nauczyciele tego samego przedszkola,
którzy towarzyszyli awansującemu przez cały okres stażu i praktycznie
prowadzili go w tym procesie
.

 

Z całym naciskiem podkreślam, że jest to obowiązująca obecnie podstawa prawna. Moje podkreślenie wynika z faktu, że trwają intensywne prace legislacyjne nad Kartą Nauczyciela. W wyniku tych prac mają ulec znacznej zmianie zarówno zasady, jak i procedury uzyskiwania przez nauczycieli stopni awansu zawodowego.

 

Aktualna skala stopni awansu zawodowego nauczycieli

I Pierwszy stopień: nauczyciel stażysta – status stażysty nauczyciel otrzymuje z chwilą zatrudnienia w placówce oświatowej i równocześnie rozpoczyna staż na kolejny stopień awansu zawodowego (nauczyciela kontraktowego). W przypadku nauczyciela stażysty element stażu uruchamiany jest automatycznie, o ile zatrudnienie nastąpiło nie później niż w ciągu 14 dni od rozpoczęcia zajęć. W przypadku zatrudnienia nauczyciela po tym terminie jest on traktowany jak stażysta (np. w odniesieniu do wynagrodzenia), ale nie rozpoczyna odbywania stażu. Następnie nauczyciel odbywa staż, realizując zadania zatwierdzone w planie rozwoju zawodowego. Po jego zakończeniu składa dyrektorowi sprawozdanie z realizacji stażu, które jest podstawą do wystawienia przez dyrektora oceny dorobku zawodowego, a ta z kolei pozwala nauczycielowi na wystąpienie z wnioskiem o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela kontraktowego. Akceptacja komisji kwalifikacyjnej daje dyrektorowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nadaniu stopnia nauczyciela kontraktowego. Po tym pozytywnym wydarzeniu nauczyciel musi przepracować
w przedszkolu co najmniej dwa lata, zanim będzie mógł rozpocząć staż na kolejny stopień awansu zawodowego1. Czas ten nazywany jest niejednokrotnie okresem karencji.

II Drugi stopień: nauczyciel kontraktowy – z praktycznego punktu widzenia nauczyciel posiadający ten stopień awansu nie musi już dalej awansować – nie istnieje taki obowiązek prawny. Teoretycznie może on do końca swojej kariery zawodowej pozostać jako kontraktowy (chyba że zmienią się uwarunkowania prawne). Nauczyciel ten rozpoczyna staż na swój wniosek złożony w formie pisemnej do dyrektora w terminie do 14 dni od rozpoczęcia zajęć (patrz wyżej). Do wniosku musi obowiązkowo dołączyć projekt planu rozwoju zawodowego. Bez tego istotnego załącznika wniosek nauczyciela jest niekompletny i nie podlega rozpatrzeniu – może być również zwrócony wnioskodawcy do uzupełnienia (zasady k.p.a.). Następnie (tak jak w poprzednim przypadku) nauczyciel odbywa staż, realizując zadania wynikające z zatwierdzonego przez dyrektora planu rozwoju zawodowego. Po jego zakończeniu (tak samo jak poprzednio) składa dyrektorowi sprawozdanie z realizacji stażu, które jest podstawą do wystawienia przez dyrektora oceny dorobku zawodowego, a ta z kolei pozwala nauczycielowi na wystąpienie z wnioskiem do właściwego organu prowadzącego o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego
 na stopień nauczyciela mianowanego. Po pozytywnym wyniku tego egzaminu organ prowadzący placówkę nadaje nauczycielowi, również w drodze decyzji administracyjnej, stopień nauczyciela mianowanego. W tym przypadku okres karencji (zatrudnienia bez możliwości odbywania stażu) wynosi co najmniej rok.

III Trzeci stopień: nauczyciel mianowany – nazywany również stopniem stabilizacji zawodowej. Podobnie jak poprzednio dalszy awans zawodowy tego nauczyciela jest możliwy po jednoznacznym wyrażeniu przez niego takiej woli w formie odpowiedniego wniosku pisemnego złożonego do dyrektora również w terminie do  14 dni od rozpoczęcia zajęć. Do złożonego wniosku nauczyciel musi obowiązkowo dołączyć swój projekt planu rozwoju zawodowego. W dalszej kolejności nauczyciel odbywa staż, realizując zadania wynikające z zatwierdzonego przez dyrektora planu rozwoju zawodowego. Po jego zakończeniu awansujący nauczyciel również składa dyrektorowi sprawozdanie z realizacji stażu, które jest podstawą do wystawienia przez dyrektora oceny dorobku zawodowego. Uzyskanie pozytywnej oceny dorobku zawodowego daje nauczycielowi formalną podstawę do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego. Należy jednak pamiętać, że formalna podstawa to bardzo często zbyt mało. Poza nią nauczyciel musi obowiązkowo wykazać się spełnieniem wszystkich wymagań kwalifikacyjno-merytorycznych na dany stopień. A tej oceny dokonuje już komisja, która analizuje zaprezentowany dorobek zawodowy i przeprowadza rozmowę. Wyniki prac komisji są podstawą dla organu nadzoru pedagogicznego (w większości szkół i placówek jest nim kurator oświaty, ale nie zawsze i o tym należy również pamiętać) do wydania decyzji administracyjnej o nadaniu (lub odmowie nadania) stopnia nauczyciela dyplomowanego. W przypadku nauczyciela mianowanego nie musi się on tak bardzo spieszyć ze składaniem wniosku do organu nadzoru pedagogicznego, gdyż teoretycznie ma na to czas do trzech lat, licząc od daty otrzymania pozytywnej oceny dorobku zawodowego (wszyscy pozostali muszą to uczynić w roku otrzymania pozytywnej oceny dorobku zawodowego – a jest to istotna różnica).

Kolejna kwestia – za jaki okres należy liczyć dorobek zawodowy nauczyciela mianowanego? Karta Nauczyciela w art. 9c ust. 3a zawiera wyraźne stwierdzenie, że „nauczycielowi mianowanemu (…), uznaje się także jego odpowiedni dorobek zawodowy ze szczególnym uwzględnieniem okresu od dnia uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego”. Oczywiście jest to zakres dorobku prezentowanego przed komisją kwalifikacyjną, natomiast dyrektorowi przedkładamy do oceny dorobek wyłącznie za okres odbywanego stażu.

IV Czwarty stopień: nauczyciel dyplomowany. To już faza mistrzostwa zawodowego. Do fazy mistrzostwa zalicza się również tytuł Honorowego Profesora Oświaty. Tytuł ten nie jest już zdobywany, ale nadawany przez ministra na wniosek Kapituły. Podstawą wnioskowania o nadanie tego zaszczytnego tytułu jest staż pracy – minimum 20 lat w zawodzie, w tym co najmniej 10 jako nauczyciel dy...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Przedszkola"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy